homestappenplanlessuggestiesliteratuurlijstcultuurverschillenlinks & adressenverantwoordingreageer

Home
Stappenplan
Lessuggesties
    de eerste week
    alle groepen
    onderbouw
    midden- bovenbouw
Literatuurlijst
Cultuurverschillen
Links & adressen
Verantwoording
Contact


LESSUGGESTIES

Midden -bovenbouw

Vanaf halverwege groep 3 zijn kinderen ook in staat zich op een schriftelijke manier te uiten (hoewel je natuurlijk ook best met kleuters een brief kunt 'schrijven'). Ook de creatieve verwerkingen kunnen in zijn algemeenheid op een hoger plan komen. Enkele van de onderstaande suggesties kunnen echter in aangepaste vorm mogelijk ook door de onderbouw uitgevoerd worden.

De suggesties die zijn voorzien van een & zijn te gebruiken bij het samenstellen van een herdenkingsboek dat aangeboden zou kunnen worden aan de nabestaanden of een plekje zou kunnen krijgen in de klas.

 

Opstel &

Voorbereiding - geen.
Materiaal - papier en pen / computer en printer / 'mooi' papier.
Kern - laat de kinderen een opstel of verhaal schrijven over het overleden klasgenootje of waarin deze voorkomt. Deze opdracht kan geheel vrij zijn maar ook naar aanleiding van bijvoorbeeld een gesprek of een gedicht. 
Je zou de volgende opdrachten/titels kunnen meegeven;
      - wat wij hebben meegemaakt.
      - mijn herinnering aan jou.
      - toen ik het hoorde.
      - en wat nu?
      - in de hemel / het hiernamaals.
      - het laatste gesprek.
De praktische werkwijze zal ik niet hoeven toelichten, iedereen heeft zo zijn eigen werkwijze (eerst klad of niet, verplichte tekening etc.). Als het verhaal bedoeld is voor een herdenkingsboek is het natuurlijk wel aan te bevelen de nette uitwerking niet in een schrift of op een multo-blaadje te laten schrijven maar hiervoor extra mooi papier aan te schaffen. Ook kan worden gedacht aan het uitwerken in de computer volgens bepaalde richtlijnen (iedereen hetzelfde lettertype/grootte etc.) en dit uit te printen.

 

Gedicht &

Voorbereiding - het selecteren van enkele voorbeelden (zie hiervoor de literatuurlijst)
Materiaal - papier en pen / computer en printer / 'mooi' papier.
Kern - lees n of enkele gedichten voor en praat hierover met de groep. Wat wil de schrijver hiermee zeggen? Waarom gebruikt zij/hij deze beeldspraken. Wat heeft hij waarschijnlijk voor gevoel gehad bij het schrijven hiervan? Laat vervolgens de leerlingen een gedicht schrijven met als thema de dood / het gemis / de herinnering of iets dergelijks. 
Ook voor de gedichten geldt dat aan de uitwerking, voor een mooi resultaat in het geval van een herdenkingsboek, extra aandacht aan met name het materiaal moet worden besteed.
De resultaten kunnen op basis van vrijwilligheid worden voorgedragen aan de groep en worden besproken. Dit kan eventueel ook in de tussenfase zodat er over verbeterpunten kan worden gesproken.

 

Afscheidsbrief &

Voorbereiding
Materiaal - papier en pen / computer en printer / 'mooi' papier.
Kern - een brief is een mooi medium om je gevoelens over een dergelijke ingrijpende gebeurtenis op een rijtje te zetten. Om de kinderen op een spoor te zetten zou je op het bord een aantal aandachtspunten kunnen schrijven zoals;
      - weet je nog wel van...
      - wat ik het meest aan je zal missen.
      - wanneer ik je het meest mis.
      - hoe ik je graag wil herinneren.
      - etc.

 

Fotografie &

Voorbereiding - eventueel regelen van geld/sponsoring 
Materiaal - camera(s) / fotorolletjes / fotoprintpapier / enkele fotoboeken ter inspiratie
Kern - als je de beschikking hebt over een digitale camera op school is dit een gemakkelijk uitvoerbare opdracht. Heb je geen digitale camera dan zul je materiaal en financin moeten regelen voor deze verwerking. 
Welke plekken zijn belangrijk (geweest) voor de overleden klasgenoot? Inventariseer deze plekken klassikaal middels een woordspin. Zijn er ook plekken die heel persoonlijk met haar/hem en een andere klasgenoot verbonden zijn? De diverse plekken worden onder de kinderen verdeeld om te fotograferen. Het fotograferen kan gebeuren in groepjes, je kunt ook iedere dag de camera aan een ander kind meegeven waarbij deze n enkele foto mag nemen. 
Behandel vooraf zaken als camerastandpunt en compositie gellustreerd met voorbeelden.
De foto's kunnen al dan niet voorzien van een onderschift of een uitgebreidere schriftelijke toelichting worden opgenomen in het herdenkingsboek. 
Een collage of een diavoorstelling met muziek zijn andere mogelijkheden. De foto's kunnen ook worden verwerkt in een apart fotoboek.

 

Gedenkteken

Voorbereiding - overleg met nabestaanden en eventueel gemeente.
Materiaal - gebruik alleen duurzame materialen / stevig bevestigingsmateriaal.
Kern - deze suggestie is specifiek bedoeld voor gevallen waarbij het kind door een ongeval om het leven is gekomen. In overleg met de nabestaanden kan er toe besloten worden om gezamenlijk een monumentje te maken ter nagedachtenis aan deze gebeurtenis. Er kan gekozen worden om een gedenkbordje te maken uit hout of een ander duurzaam materiaal, er kan een stoeptegel beschilderd of gegraveerd worden met een tekst erin, er kan een boom geplant worden of bijvoorbeeld een kruis worden neergezet.
Het is bijna te erg om te moeten zeggen maar helaas zijn er voorbeelden uit het verleden die duidelijk maken dat ik het toch moet doen; zorg ervoor dat je gedenkteken goed vast staat en niet gemakkelijk beschadigd kan worden. Het is het beste om er geen lossen spulletjes zoals knuffels of speelgoedjes bij te leggen want er lopen helaas lieden rond met weinig respect voor dit soort uitingen.

 

Fotolijstje maken

Voorbereiding - foto's van de overledene nabestellen (indien niet beschikbaar vanuit school in overleg met de nabestaanden).
Materiaal - dik karton (+200 grs.) / lijm / schaar / teken- en knutselmaterialen / tijdschriften.
Kern - de meeste kinderen vinden het fijn om thuis een foto van hun klasgenootje te hebben. Bestel voor al je leerlingen een foto van hun overleden klasgenootje na. Om deze foto heen wordt een lijstje gemaakt van dik karton. Mogelijk moet je zelf voor iedereen een gat uit het karton snijden want dat is voor veel kinderen best moeilijk. Het karton kan vrij worden beplakt, beschilderd en beknutseld. Je kunt er ook een opdracht aan meegeven; maak een lijstje dat je echt bij je klasgenootje vindt passen. Denk aan bijvoorbeeld haar/zijn favoriete kleuren, hobby's, idolen etc.

 

Verjaardag vieren

Voorbereiding - nabestaanden uitnodigen.
Materiaal - limonade / versnaperingen / slingers.
Kern - het is belangrijk stil te staan bij de verjaardag van het overleden kind. De andere kinderen merken op deze manier dat niemand zomaar vergeten wordt. Afhankelijk van de tijd die er ligt tussen het overlijden en de verjaardag kan de dag in minder of meerdere maten uitbundig gevierd worden. Als er een aantal maanden tussen ligt kan het best een hele feestelijke dag worden. Op deze dag wordt er gesproken over de overledene op een positieve "weet je nog dat..." manier. Dit gaat waarschijnlijk automatisch, mogelijk moet het enigszins gestimuleerd worden door de leerkracht. Overleg wel vooraf met de nabestaanden over het verloop en programma zodat jullie niet met totaal verschillende verwachtingspatronen aan de dag beginnen. Vraag de nabestaanden ook of ze misschien willen trakteren. Als de sterfdag in een recenter verleden ligt kan de dag meer het karakter van een herdenkingsdag hebben en dienen als afsluiting van een rouwperiode. Het motto van de dag zou moeten zijn; Vier het leven!